Koło Naukowe Bezpieczeństwa Narodowego UJD

Napisz do nas

www.bezpieczenstwo@knbn-ujd.pl

31 sierpnia 2020

Wybory prezydenckie na Białorusi oraz ich wpływ na aktualną sytuację w kraju

Fot: RUPTLY - The Video News Agency

 

 ♦ 9 sierpnia 2020 r. odbyły się wybory prezydenckie na Białorusi. Głównymi faworytami byli: obecna głowa państwa, Aleksandr Łukaszenka i Swiatłana Cichanouska. Według oficjalnych danych, zwyciężył Aleksandr Łukaszenka z wynikem 80,1% głosów, natomiast Swiatłana Cichanouska otrzymała 10,1% głosów[i].

 

 ♦ Obywatele kraju uznali wyniki wyborów za sfałszowane. W efekcie tego w Mińsku i ponad 20 innych miastach doszło do protestów przeciwko Łukaszence. Warto wspomnieć, że niezadowolenie społeczne miało swój początek 29 maja 2020 r. Było ono reakcją na aresztowanie opozycyjnych kandydatów na prezydenta i tym samym wykluczenie ich z udziału w wyborach prezydenckich. Wobec protestujących użyto sił porządkowych, które w brutalny sposób rozpędzały demonstracje, wykorzystując armatki wodne, granaty hukowo-błyskowe oraz kule gumowe[ii]. Władze, chcąc stłumić demonstracje, zaczęły masowo aresztować cywilów. Z nieoficjalnych danych wynika, że zatrzymano około 6700 osób.

Wystąpienia doprowadziły do śmierci trzech protestujących. Były to następujące osoby: Alaksandr Tarajkouski - w nocy z 10 na 11 sierpnia; Alaksandr Wichor - 11 sierpnia i Giennadij Szutow 19 sierpnia[iii]. Liczba osób aresztowanych, także tych, którzy mogli stracić życie w wyniku dział służb bezpieczeństwa pozostaje nieznana, gdyż demonstracje nadal trwają, obejmując prawie całe terytorium Białorusi. Według prasy zachodniej demonstracje przybrały formę nie tylko ulicznych protestów, ale również aktywności internetowej, strajków w państwowych zakładach pracy, jak również porzucanie miejsca pracy.

 

 ♦ Opublikowane żądania protestujących zawierają się w następujących postulatach:

- dymisja prezydenta Aleksandra Łukaszenki;

- uwolnienie Siarhieja Cichanouskiego, Wiktara Babaryki i innych więźniów politycznych;

- przeprowadzenie uczciwych wyborów;

- dopuszczenie alternatywnych kandydatów do udziału w wyborach;

- przywrócenie Konstytucji z 1994 roku;

- uznanie oficjalnych wyników wyborów prezydenckich z 9 sierpnia 2020 roku za nieważne i dokonanie uczciwego przeliczenia głosów;

- zaprzestanie używania siły wobec demonstrantów.

 

 ♦ Warto wspomnieć, jak potoczyły się losy Swiatłany Cichanouskiej. Jak podawały media 10 sierpnia 2020 r. była ona przetrzymywana w biurze Centralnej Komisji Wyborczej[iv]. Te informacje zostały potwierdzone przez jej sztab[v]. Następnego dnia pojawił się film, w którym potwierdziła informację o swoim wyjeździe na Litwę[vi]. Kilka dni później Cichanouska opublikowała kolejny film, w którym poinformowała o swojej wygranej w wyborach, podczas których miała rzekomo zdobyć 60-70% głosów[vii]. Jednocześnie zaapelowała do społeczności międzynarodowej o uznanie jej zwycięstwa[viii]. Przekaz ten jest jednak pozbawiony jakichkolwiek dowodów. Zawiadomiła również o utworzeniu Rada Koordynacyjna ds. Przekazania Władzy, która zajmie się przejęciem władzy od Łukaszenki. O członkostwo w radzie mógł ubiegać się każdy obywatel Białorusi, który uznał wybory za sfałszowane, a któremu zaufała grupa społeczna, należąca do autorytetów: np. lekarze, nauczyciele, pisarze czy sportowcy[ix]. 17 sierpnia Cichanouska ogłosiła, że jest gotowa zostać narodowym liderem Białorusi[x].

Media podają, że Aleksander Łukaszenka jest w stałym kontakcie z Władimirem Putinem. Mimo początkowych deklaracji Putina, w których zapewniał on Łukaszenkę o możliwości udzielenia władzom białoruskim pomocy militarnej, obecnie prezydent Federacji Rosyjskiej próbuje zdystansować się wobec wydarzeń na Białorusi, nie podejmując pochopnych decyzji[xi]. Zresztą Kreml ma inne problemy m.in. aferą z próbą otrucia Nawalnego. Dziwnym zbiegiem okoliczności doszło w tym samym czasie do wystąpień na Białorusi i ataku na dysydenta Nawalnego, za którym to ma stać Putin i Rosja jak twierdzi prasa i zachodni politycy.

 

 ♦ Sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg po spotkaniu w Berlinie z Angelą Merkel poinformował, że Białorusini powinni sami decydować o swojej przyszłości: Wszystkie kraje sojusznicze NATO popierają suwerenną i niepodległą Białoruś. Reżim w Mińsku musi wykazać pełne poszanowanie praw podstawowych, w tym wolności słowa i prawa do pokojowych protestów. NATO nie ma rozbudowanej armii w regionie. Zatem każda próba wykorzystania tego jako pretekstu do rozprawienia się z pokojowymi demonstrantami jest absolutnie nieuzasadniona[xii].

 

Warto wspomnieć, że prezydent Polski wraz z prezydentem Litwy jako jedni z pierwszych wydali oświadczenie w sprawie Białorusi, w którym oznajmili gotowość pomocy w realizacji planu obejmującego: powstrzymanie przemocy, uwolnienie zatrzymanych oraz doprowadzenie do rozmów między władzą a obywatelami[xiii].

 

Autorki: Caban E., Kurek K., Krzypkowska A.

 

[i] ЦИК огласил окончательные итоги выборов. За Лукашенко проголосовало 80,1%, за Тихановскую – 10,1% tut.by, 14.08.2020, [dostęp: 2020-08-28].

[ii]https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2020-08-10/masowe-protesty-na-bialorusi?fbclid=IwAR0teH4xjjhBPJz46Kexu-CRdg0VX9J3AysTp1LWGA4nr75W2C3gHDL9cS4,[dostęp: 2020-08-28].

[iii] https://wyborcza.pl/7,75399,26212061,minsk-zegna-zabitego-podczas-demonstracji.html, [dostęp: 2020-08-28]; https://belsat.eu/ru/news/25-letnij-gomelchanin-umer-posle-zaderzhaniya, [dostęp: 2020-08-28]; https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114881,26222290,bialorus-43-letni-mezczyzna-trzecia-ofiara-starc-protestujacych.html, [dostęp: 2020-08-28].

[iv] Media: Cichanouska przetrzymywana w budynku Centralnej Komisji Wyborczej, „Do Rzeczy”, 10.08. 2020, [dostęp: 2020-08-28].

[v] Gdzie jest Swiatłana Cichanouska? Sztab nie ma z nią kontaktu, www.msn.com, [dostęp: 2020-08-28].

[vi] Cichanouska wywieziona na Litwę. Protesty nie ustają – OKO.press, oko.press, [dostęp: 2020-08-28].

[vii] Exiled leader calls weekend of protests in Belarus, BBC News, 14.08.2020, [dostęp: 2020-08-28].

[viii] Тихановская готовится объявить себя победительницей выборов в Беларуси – пресс-секретарь, gordonua.com, [dostęp: 2020-08-28].

[ix] Łukaszence został już tylko Putin, Cichanouska wzywa do lokalnego przejmowania władzy, oko.press, [dostęp: 2020-08-28].

[x] A. Grohot, Cichanouska: Jestem gotowa zostać narodowym liderem Białorusi, „rmf.fm”, [dostępL 2020-08-28].

[xi] https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2020-08-20/przyjaciel-w-potrzebie-rosja-wobec-protestow-na-bialorusi, [dostęp: 2020-08-28].

[xii] https://tvn24.pl/swiat/protesty-na-bialorusi-sekretarz-generalny-nato-jens-stoltenberg-apeluje-do-rosji-4676410, [dostęp: 2020-08-28].

[xiii]https://www.prezydent.pl/kancelaria/aktywnosc-ministrow/art,2163,min-szczerski-prezydenci-polski-i-litwy-uzgodnili-wspolne-kroki-ws-bialorusi.html, [dostęp: 2020-08-28].

 

Bibliografia:

Forsal.pl, Putin: Łukaszenko poprosił o pomoc. Rosja przygotowuje siły, które mogą być wysłane na Białoruś, https://forsal.pl/swiat/rosja/artykuly/7808077,rosja-przygotowuje-sily-msw-na-bialorus-putin-lukaszenko.html.

Kłysiński K., Masowe protesty na Białorusi, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2020-08-10/masowe-protesty-na-bialorusi?fbclid=IwAR0teH4xjjhBPJz46Kexu-CRdg0VX9J3AysTp1LWGA4nr75W2C3gHDL9cS4.

Makarenko V., Korzeniowska K., Protesty na Białorusi. Pokazujemy, ile firm bierze w nich udział. I wyjaśniamy, dlaczego robotnicy mają dość Łukaszenki, https://biqdata.wyborcza.pl/biqdata/7,159116,26223013,tak-protestuja-bialoruskie-firmy-pokazujemy-ile-przylaczylo.html.

pap.pl, Białoruskie media: w Mińsku doszło do starć protestujących z milicją, https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C696684%2Cbialoruskie-media-w-minsku-doszlo-do-starc-protestujacych-z-milicja.html.

Rogoża J., Chawryło K., Żochowski P., Przyjaciel w potrzebie. Rosja wobec protestów na Białorusi, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2020-08-20/przyjaciel-w-potrzebie-rosja-wobec-protestow-na-bialorusi.

TVN24 BiS, Sekretarz generalny NATO: nikt, również Rosja, nie powinien tam ingerować, https://tvn24.pl/swiat/protesty-na-bialorusi-sekretarz-generalny-nato-jens-stoltenberg-apeluje-do-rosji-4676410?fbclid=IwAR3kUrKIBnpmINYLgvEQVOmCIMPt-WhaAYDNm_jsMm7I0KtT24DLZFr5vs8.

 

 

Przeczytaj także:

27 listopada 2022
Fot: Zdjęcie ilustracyjne /Shutterstock ♦ Wojna na Ukrainie przyniosła wiele zmian w zakresie globalnego ładu
11 listopada 2022
Plan organizacyjny walnego zgromadzenia Koła Naukowego Bezpieczeństwa Narodowego – 16 listopada 2022r., godzina: 14:00 1.
27 września 2022
Mapa Europy, fot: albertoalvarez.es ♦ Początek 2022 roku przyniósł obudzenie starych demonów wojennych i zniszczenia
16 czerwca 2022
Fot: USA UE Ukraina / źrodło: shutterstock ♦ Eskalacja konfliktu rosyjsko-ukraińskiego, która ma miejsce od

KNBN © 2023